'Ik weet uit de praktijk hoeveel onbenut potentieel er onder goed opgeleide vluchtelingen is', zegt de Delftse ethicus Behnam Taebi, bij De Jonge Akademie een van de initiatiefnemers van de nieuwe regeling.
'Ik weet uit de praktijk hoeveel onbenut potentieel er onder goed opgeleide vluchtelingen is', zegt de Delftse ethicus Behnam Taebi, bij De Jonge Akademie een van de initiatiefnemers van de nieuwe regeling. © ANP

Wetenschappers met vluchtelingenstatus kunnen aan de slag bij Nederlandse onderzoeksgroep

Wetenschapsfinancier NWO in Den Haag begint deze maand met een experiment waarbij wetenschappers met een vluchtelingenstatus een jaar lang kunnen worden aangesteld bij een Nederlandse onderzoeksgroep. Voor het programma is 750 duizend euro beschikbaar, naar verwachting genoeg voor ongeveer acht tot vijftien aanstellingen van een jaar. Een master of doctorstitel en een verblijfsstatus zijn vereisten.

Dat maakt NWO vandaag bekend. Het programma Vluchtelingen in de Wetenschap is opgesteld samen met de KNAW, De Jonge Akademie en Stichting voor Vluchtelingstudenten UAF. 'Ik heb me zo vaak kwaad gemaakt over gepromoveerde artsen die in een AZC duimen zaten te draaien', zegt de Delftse ethicus Behnam Taebi, bij De Jonge Akademie een van de initiatiefnemers van de nieuwe regeling. 'Ik weet uit de praktijk hoeveel onbenut potentieel er onder goed opgeleide vluchtelingen is', zegt hij.

De Jonge Akademie van de KNAW nam twee jaar geleden al het initiatief voor een buddysysteem voor vluchtelingen met een wetenschappelijke achtergrond. Daarbij namen Nederlandse wetenschappers een vluchteling onder hun hoede om hen wegwijs te maken in de academische wereld hier.

Wat daarbij vaak nog ontbrak, zegt Taebi, was ruimte om vluchtelingen echt te laten kennismaken met Nederlandse groepen in hun vakgebied. 'Te vaak bleef het toch bij netwerkbijeenkomsten en uitleg. Dat is dit een duw in de rug, waarvan we in omringende landen zien dat het goed kan werken.'

In de nieuwe regeling kunnen onderzoeksleiders van bestaande wetenschappelijke projecten fondsen aanvragen om een gevluchte onderzoeker een jaar lang mee te laten draaien in de groep. Kandidaten worden op wetenschappelijke kwaliteit beoordeeld.

'Op die manier raken mensen vermoedelijk gemakkelijker ingebed en kunnen ze hun eigen professionele netwerk gaan opbouwen', zegt Taebi, zelf een Iraanse ingenieur die op zijn 19e naar Nederland kwam via gezinshereniging. Hij werkte jarenlang als IND-tolk en zat in het bestuur van vluchtelingenfonds UAF. Sinds twee jaar is hij verkozen tot lid van De Jonge Akademie, waar gevluchte academici al jaren een aandachtspunt zijn, onder meer door toedoen van voormalige voorzitter en mensenrechtenjurist Rianne Letschert, tegenwoordig rector in Maastricht.

NWO benadrukt in de nieuwe regeling hoe lastig het voor vluchtelingen kan zijn om goed in het Nederlandse wetenschapsbestel binnen te komen. Taal en werkcultuur spelen hen daarbij parten, en vaak is het van buitenaf lastig een netwerk op te bouwen. 'Tegelijkertijd verrijken deze academici de Nederlandse wetenschap met de expertise die zij meebrengen.' Ook grootheden als Freud en Einstein moesten allemaal ooit als vluchteling hun weg vinden, aldus NWO. Half september is de deadline voor aanvragen.