Teleurstelling bij Virgil van Dijk tijdens het oefenduel tussen het Nederlands elftal en Engeland in de Amsterdam ArenA.
Teleurstelling bij Virgil van Dijk tijdens het oefenduel tussen het Nederlands elftal en Engeland in de Amsterdam ArenA. © ANP

Britse media ontsteld over bedroevende staat Nederlands elftal: 'Vreselijk teleurstellend'

Jarenlang hebben de Engelse journalisten van dichtbij kunnen genieten van Bergkamp, Van Persie en Van Nistelrooy. Allemaal hebben ze David Winner's Brilliant Orange: the neurotic genius of Dutch football gelezen. Groot was dan ook de ontsteltenis toen ze de teloorgang van Oranje vrijdagavond in eigen ogen konden aanschouwen.

'Erg slecht.' 'Vreselijk teleurstellend.' en 'Zwaarwichtig.' Dat is een greep uit de oordelen over 'Holland', zoals de eilandbewoners de Nederlandse voetbalploeg steevast aanduiden.

Johan Cruijff was 22 toen Oranje voor het laatst in eigen huis van de Engelsen verloor, door een doelpunt van Colin Bell, de beste speler van Manchester City van voor het olietijdperk. Bijna een halve eeuw later was het wederom 0-1 voor de Drie Leeuwen, maar van het talent van de Hollandse meester was geen spoor te vinden in het naar hem vernoemde stadion, of het moet, zoals Henry Winter opmerkte in The Times, de manier zijn geweest waarop de jonge Engelse keeper Jordan Pickford om debutant Hans Hateboer heen dribbelde.

Het enige positieve dat Winter bij Oranje zag was 'het overduidelijke talent van Matthijs de Ligt', al had de jonge Ajacied geluk dat zijn overtreding op Marcus Rashford niet met een strafschop werd bestraft. Schrijvend in The Daily Telegraph zag Jason Burt een lichtpuntje in de persoon van Quincy Promes, eraan toevoegend dat het jammer was dat Justin Kluivert geen kans kreeg. The Times' James Gheerbrant loofde Virgil van Dijk, maar de Liverpool-verdediger kreeg ook kritiek omdat hij zijn rug naar bal had gekeerd bij het enige doelpunt.

'Dost de armoedige versie van Peter Crouch'

Maar voor de rest heerste medelijden en verbazing over het voetballand dat, in tegenstelling tot de Engelsen, decennialang boven haar stand heeft geleefd. 'Het was gemakkelijk te zien waarom Nederland zich niet voor Rusland heeft geplaatst', oordeelde Burt. Voormalig Engeland-spits Tony Cascarino schreef dat waar het mislopen van het WK voor Italië een eenmalige vergissing is, 'het moeilijk te zien is hoe Holland uit dit dal kan krabbelen.' Het doelloos rond tikken van de bal door de Oranjemannen achtte hij symptomatisch.

Kop van Jut was Bas Dost. The Daily Mail noemde de lange spits zelfs 'een armoedige versie van Peter Crouch'. In bredere zin rees de vraag wat er met al dat talent is gebeurd dat elf jaar geleden onder Foppe de Haan het Europees Kampioen onder 21 werd? Alleen Ryan Babel draagt van dat gouden team nu het Oranje shirt. Gheerbrant zocht het bij het dogma dat de Nederlandse school, 'ooit een bron van kracht, nu een schaduw is'. 'Die voortdurende, nostalgische nadruk op de Nederlandse identiteit, ten koste van pragmatisme, helpt niet.'

De malaise blijft niet beperkt tot het vlaggenschip, getuige de zwakke prestaties in de Europese competities, de zwakke eredivisie en het ontslag van Nederlandse managers in den vreemde. Reading's Jaap Stam was deze week het jongste slachtoffer. Gravend naar diepere, culturele oorzaken stelde Gheebrant de vraag waarom Belgische, Duitse en Franse voetballers met twee paspoorten ervoor kiezen het land waar ze wonen te vertegenwoordigen, terwijl Hollandse immigrantenkinderen uit willen komen voor het land van herkomst.