Minister Stef Blok
Minister Stef Blok © ANP

Kabinet: openbaarheid geldstroom Golfstaten werkt averechts

Het kabinet verzet zich tegen openbaarmaking van de lijsten met geldstromen vanuit de Golfstaten naar Nederlandse moskeeën. Minister Blok van Buitenlandse Zaken waarschuwt dat dit averechts kan werken. Wel zint het kabinet op maatregelen om de geldstroom uit 'onvrije landen' te beperken.

Blok reageerde dinsdag in de Tweede Kamer op de ophef die daar ontstond na onthullingen van NRC Handelsblad en Nieuwsuur. Die publiceerden maandag lijsten met concrete betalingen aan moskeeën en concluderen dat zo'n 10 procent van alle Nederlandse moskeeën in het Midden-Oosten aanklopte om geld.

Die geldstromen liggen op het Binnenhof al jaren onder vuur, omdat ze in de ogen van de meeste partijen de integratie van Nederlandse moslims belemmeren. Vanuit de Golfstaten worden ook salafistische organisaties, waar de fundamentalistische islam wordt gepredikt, van geld voorzien. In Nederland zijn nu 27 salafistische moskeeën. Vier jaar geleden waren dat er nog maar 13.

De Tweede Kamer toonde zich dinsdag geschokt door de lijsten van NRC en Nieuwsuur, maar minister Blok wees erop dat de Kamer die lijsten zelf al had. In 2016 en in 2017 kreeg de Kamer de lijsten vertrouwelijk ter inzage. De Kamerleden Sjoerdsma (D66) en Segers (ChristenUnie) gaven dat schoorvoetend toe, maar lieten ook blijken dat die vertrouwelijkheid hen dwarszit. 'Daar kunnen we niks mee', aldus Segers.

'Transparanter'

Toch roept Blok de Kamer op die vertrouwelijkheid te eerbiedigen: 'Als deze informatie niet vertrouwelijk was, zouden wij die niet van de betreffende landen hebben gekregen. Als we nu alles publiek maken, zal de informatiestroom opdrogen, terwijl we die juist in kaart willen brengen. Dan schaden we ons doel. Als de Kamer bereid is die prijs te accepteren, ben ik niet principieel tegen. Maar dat moet u mij niet verwijten dat ik u niet heb gewezen op de mogelijke consequenties.'

Intussen zint het kabinet wel op maatregelen om de geldstromen 'transparanter' te maken, schreven de ministers Koolmees (Sociale Zaken) en Dekker (Rechtsbescherming) onlangs al aan de Tweede Kamer. Geldstromen uit 'onvrije landen, waarbij misbruik wordt gemaakt van onze vrijheden' wil het kabinet bovendien 'zoveel mogelijk beperken'. De ministers worstelen nog wel met de definitie van 'onvrije landen'.

Een belangrijk obstakel blijkt bovendien de houding van Nederland zelf. Saudi-Arabië, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar zijn bereid om mee te denken om 'ongewenste financiering te ontmoedigen', maar eisen dan wel wederkerigheid: Nederland moet ook openheid geven over Nederlandse geldstromen naar de Golfstaten. 'Er is in Nederland geen wettelijke basis om deze informatie met andere landen te delen',  aldus Koolmees en Dekker.