Wie in de #MeToo-discussie wordt aangeklaagd, kan zich maar moeilijk verdedigen
©

Wie in de #MeToo-discussie wordt aangeklaagd, kan zich maar moeilijk verdedigen

De ombudsman over de 'schandpaal' die de krant zou hebben opgezet over de hoofdredacteur van Vice

Wie in de #MeToo-discussie wordt aangeklaagd, kan zich maar moeilijk verdedigen. Een reputatie is al snel aan flarden geschoten.

Dus een meisje had achteraf spijt van haar seks met de hoofdredacteur, terwijl hij dacht dat ze het allebei leuk vonden? (...) En iemand heeft gezien dat de hoofdredacteur met z'n hoofd op de schoot/kruis van een stagiaire lag, die daar verder - voor zover bekend - niet over heeft geklaagd. Nou, tjongejonge.'

Lezeres Marlou Visser hekelde op de Facebookpagina van de Volkskrant de 'schandpaal' die de krant had opgezet voor de hoofdredacteur van jongerenplatform Vice. Hij was ontslagen wegens 'ontoelaatbaar gedrag' (van vóór zijn aantreden bij Vice).

Een rechter kan de grenzen van het privé-domein bewaken, maar een tribunaal zonder feiten is nooit verheffend

Het artikel in het katern Zaterdag (+) ging over de bedrijfscultuur binnen het hele internationale bedrijf Vice, maar de kwestie in de Nederlandse afdeling was de aanleiding. Enkele eerdere gevallen in de (Nederlandse) #MeToo-actie toonden aan dat sommige intieme gebeurtenissen tussen mensen tot privédomein behoren waarop betrokkenen elk anders kunnen terugblikken. Een rechter kan de grenzen bewaken, maar een publiek tribunaal zonder feiten, vol verdachtmakingen is nooit verheffend.

Allereerst: wie is de hoofdpersoon? De hoofdredacteur van een progressief jongerenplatform, die zich op tv stellig had uitgelaten in de #MeToo-discussie. Glad ijs: personen uit de wereld van cultuur en media halen in #MeToo eerder de media dan een willekeurige ambtenaar die er misschien kwalijker praktijken op nahoudt.

Sinds het begin van #MeToo heeft de krant tips ontvangen over (publieke) personen. In principe doet de krant niets met particuliere kwesties, zegt de chef Verslaggeverij. 'Behalve wanneer die voor iets groters staan en er een breder verhaal over valt te maken'. De chef vond deze kwestie relevant genoeg voor een onderzoek naar het morele kompas van Vice en een profiel van het jongerenplatform. Tegelijk kon het ongemak geschetst worden rond een #MeToo-melding bij een organisatie die ineens zelf onder de loep lag.

De druk op de krant steeg, maar de twee verslaggevers wilden geen onbewezen 'feiten' verspreiden

De 'bewijsvoering' voor het 'Nederlandse' deel bestond vooral uit anonieme verklaringen. De hoofdredacteur had jaren geleden seks gehad met een vrouw die aanvankelijk weigerde, maar - na 'pusherig' aandringen -  instemde. Hij was zich van geen kwaad bewust, totdat hij na zijn tv-optreden een mail kreeg waaruit bleek dat zij er negatief op terugkeek. Dat hij zich op tv juist stevig teweer had gesteld tegen grensoverschrijdend gedrag, kan moeilijk bewust liegen worden genoemd. Die schijn kreeg het nu wel.

Goed, een baas kan beter niet zijn hoofd in de schoot van een stagiaire leggen. Maar de stagiaire zelf heeft zich er niet over uitgesproken (en wilde ook niet praten met de krant). En Vice is een bedrijf waarin 'millennials' hard werken combineren met drugs en feesten. Een cultuur waar relatief makkelijk een grens vervaagt of wordt overschreden, maar waar ieder wel zelf voor heeft gekozen.

De omstandigheden bij Vice waren de krant al maanden eerder gemeld. Er is toen niets mee gedaan. Ook toen de krant hoorde van het ontslag van de hoofdredacteur, volgde niet direct publicatie: er waren onvoldoende feiten. Nadat andere media ermee kwamen, steeg op de krant de druk. De twee verslaggevers trapten op de rem: ze wilden zorgvuldig te werk gaan, geen onbewezen 'feiten' verspreiden.

De hoofdredacteur heeft het stuk vóór publicatie mogen lezen. Hij kon zich vinden in de weergave

Binnen Vice gold kennelijk de afspraak niet met de pers te praten. Uiteindelijk spraken ze vier oud-medewerkers, op anonieme basis. Een van de bronnen was een medewerker van wie het dienstverband door de hoofd­redacteur niet was verlengd. Dat gegeven ontbrak in het stuk. De auteurs zeggen dat ze wisten van het beëindigde dienstverband, maar dat ze niet hadden overwogen het te melden, 'omdat de medewerker geen rancuneuze indruk maakte'. Toch had dit gegeven niet misstaan, voor een juiste beoordeling (als de zaak de buitenwereld al wat aangaat). Het zet dat verhaal mogelijk in ander daglicht.

Dan de koppeling met eerdere, soortgelijke  incidenten bij Vice in de VS. Er lijkt er een verband. Maar welk verband precies, bleef onduidelijk.
Het stuk lijkt onbedoeld te illustreren dat in #MeToo ook slachtoffers kunnen vallen die door verschillende partijen zijn geofferd vanuit steeds ander - en zelfs begrijpelijk - perspectief. Allereerst oud-werknemers, die mogelijk een rekening te vereffenen hebben. Door een werkgever, die in het licht van eerdere publicaties eieren voor z'n geld koos en met enkel de mail in de hand de hoofdredacteur ontsloeg. En door media, die in dat ene feit de rechtvaardiging zagen voor een stuk met naam en rugnummer.

De hoofdredacteur heeft het stuk vóór publicatie mogen lezen. Hij kon zich vinden in de weergave. De krant heeft, in tegenstelling tot enkele andere media, niets gepubliceerd waarvoor geen spoor gevonden was. Mooi. Maar het ongemak blijft. Wie in #MeToo wordt aangeklaagd, kan zich nauwelijks verdedigen. Een reputatie is al snel aan flarden geschoten.

POST VAN EEN LEZER

'Trump-kliek' is geen neutraal woord

'Democraten klagen Trump-kliek aan', meldde de krant. Ik maak  bezwaar tegen de term 'Trump-kliek'. Volgens mijn Van Dale is 'kliek' een smadelijke naam voor een groep van personen die elkaar bevoordelen. Ofschoon in de Van Dale online dat smadelijke is verdwenen, heeft het woord nog een pejoratief karakter. De Volkskrant heeft het nooit over de Clinton-kliek of de Obama-kliek. Een nieuwsbericht hoort neutraal en feitelijk te zijn.

H.A.Marquart Scholtz, Haren

'Kliek' kan een negatieve lading hebben, maar er bestaan verschillende betekenissen van het woord. Het neutralere 'Trump-team' werd in het bericht zelf gebruikt en had ook in de kop gepast. Beter zelfs. Maar het bericht gaat er tegelijk over dat het 'Trump-team' zou hebben 'samengespannen' en 'samengezworen' om de verkiezingen te winnen. Een negatieve lading dus. De term 'Trump-kliek' in de kop had dan op z'n minst tussen aanhalingstekens gezet moeten worden.