Hubert de Givenchy (1927 - 2018): hofleverancier van Audrey Hepburn en Jackie Kennedy, de it-girls van de jaren vijftig

Hij ontwierp couture, maar dan benaderd op een moderne en praktische manier

Hubert James Taffin de Givenchy is afgelopen zaterdag op 91-jarige leeftijd in zijn slaap overleden, in zijn woonhuis in Parijs. Hij was een van de grote ontwerpers van zijn tijd. Zijn merk bestaat nog steeds; de ontwerper verkocht zijn bedrijf in 1988 aan modeconcern LVMH en ging in 1995 met pensioen.

Toen anderhalf jaar geleden een expositie met zijn werk in het Gemeentemuseum Den Haag werd geopend, zei hij dat hij weinig affiniteit had met de collecties die op dat moment onder zijn naam werden verkocht. 'Niet geraffineerd genoeg, niet elegant en niet discreet.'

Voorloper met confectie

Dat Hubert de Givenchy een voorloper was, blijkt onder meer uit het feit dat hij in 1956 de eerste ontwerper was die een eigen prêt-à-portercollectie presenteerde. Tot die tijd was hij net als collega-ontwerpers zoals Cristóbal Balenciaga en Christian Dior gespecialiseerd in op maat gemaakte couturekleding. De kleding van 'Givenchy Université' werd in Parijs gemaakt op machines die hij speciaal daarvoor uit Amerika had laten komen.

De Givenchy heeft naam gemaakt in een tijd dat mode nog voor de elite was. De ontwerper kwam uit een aristocratische familie en groeide op in Beauvais, ten noorden van Parijs. Hij studeerde aan de École des Beaux-Arts en begon op zijn 17de als stagiair bij Jacques Fath, die destijds de vermogende en hippe voorhoede van Parijs kleedde en bekend was vanwege zijn fluwelen avondjurken. Na zijn stage bij Fath ging hij aan de slag bij Robert Piguet, Lucien Lelong en vervolgens bij Elsa Schiaparelli.

In 1952 opende hij zijn eigen modehuis, in Rue Alfred de Vigny in Parijs. Zeven jaar later verhuisde hij naar de chique winkelstraat Avenue George V. Zijn stijl is herkenbaar. Materialen zijn altijd zijn belangrijkste uitgangspunt geweest: hij ging uit van de stof, die valt en beweegt. Weinig prints, een uitgesproken silhouet en kleuren als rood, wit, blauw en zwart. Hij hield niet van poespas, zijn werk zag er vaak vrij simpel uit, maar zat altijd ingenieus in elkaar. Want kleding, vond De Givenchy, moet goed gesneden en van binnen net zo mooi als van buiten zijn.

Met de séparables uit zijn eerste collectie was hij zijn tijd ver vooruit. Het waren losse kledingstukken, rokken en blouses, waarmee de klant zelf een outfit kon samenstellen. Het was couture, maar dan benaderd op een moderne en praktische manier die mijlenver afstond van de wat meer geklede couture uit die tijd. 'Niemand heeft tot nu toe meer de jeugdige lijn, waar heel Parijs over spreekt, beter weten te vatten dan deze jongste der modekoningen', schreef de Volkskrant in 1954.

In zijn hoogtijdagen was De Givenchy hofleverancier van Audrey Hepburn, Jackie Kennedy en Gracia van Monaco, zeg maar de it-girls van de jaren vijftig en de vroege jaren zestig. Vooral met Hepburn had hij een hechte band. Met haar frêle en meisjesachtige voorkomen was ze de tegenpool van de hoogblonde en wulpse Marilyn Monroe en verpersoonlijkte ze een nieuw schoonheidsideaal dat perfect paste bij zijn modebeeld.


Frivool debuut

Bettina Blouse uit de eerste collectie (1952)

Deze blouse hoort bij de collectie waarmee Hubert de Givenchy in 1952 debuteerde in Parijs. De witte katoenen blouse, vernoemd naar model Bettina Graziani (foto), is uitgegroeid tot een klassieker. Typerend zijn de wijd uitlopende mouwen met ruches en borduursels - heel frivool voor een ontwerper wiens werk verder niet bijzonder decoratief was. De blouse werd gedragen op een bruine linnen kokerrok met steekzakken. Vorig jaar was dit ensemble te zien in het Gemeentemuseum in Den Haag, als onderdeel van de expositie Hubert de Givenchy: to Audrey with Love, waaraan De Givenchy zelf nog heeft meegewerkt.


Klassieke blikvanger

Witte strapless japon met zwarte bloemen en afneembare sleep, die Hepburn droeg in Sabrina.

Audrey Hepburn stelde zelf voor een couturier te zoeken voor de kleding van haar personage Sabrina, de film uit 1954, over een vrouw die uit Parijs naar Amerika terugkeert. Een Europese couturier zou haar geloofwaardiger maken, vond ze. Zo kwam ze met De Givenchy op de proppen, destijds de jongste en vooruitstrevendste van de Parijse grootmeesters. Hij had geen tijd voor een hele filmgarderobe, dus koos ze enkele stukken uit zijn couturecollectie, waaronder deze witte strapless japon met zwarte bloemen en een sleep. Een klassieke blikvanger.


Dressed up in black

Zwarte jurk gedragen door Audrey Hepburn in de film Breakfast at Tiffany's (1961)

Audrey Hepburn en De Givenchy raakten na hun eerste ontmoeting bevriend. Hij heeft haar vaak gekleed, privé en in haar films. Een bekend ontwerp is de zwarte jurk uit de openingsscène van Breakfast at Tiffany's. De couturier was zó goed in de vormgeving van zwarte jurkjes dat Coco Chanel vond dat hij de enige moderne ontwerper was die haar 'little black dress' echt begreep. In 1993 maakte De Givenchy voor warenhuis Barney's een collectie met een replica van deze jurk. Die was binnen een dag uitverkocht.


Gelief in de VS

Wollen mantelpak gedragen door Jackie Kennedy (1961)

Filmster Audrey Hepburn was niet de enige beroemde klant van Hubert de Givenchy. Hij kleedde ook andere stijliconen uit zijn tijd, zoals Grace Kelly en Jackie Kennedy. Het mantelpak dat de laatste hier draagt, typeert zijn werk. Zijn kleding was klassiek en sportief en niet te overheersend. Eerst de vrouw, dan de jurk, vond De Givenchy. Zijn stijl sloeg aan in Amerika. Volgens Madelief Hohé, die de expositie in 2016 in het Gemeentemuseum Den Haag samenstelde, werd gezegd dat 70 procent van zijn coutureklanten uit Noord-Amerika kwam. Een prestatie, voor een ontwerper uit Parijs.