Wat wil John de Mol met persbureau ANP? 'Bij Talpa gaat het uiteindelijk om geld, macht en invloed'

.

Wat wil de bedenker van The Voice of Holland en Big Brother, John de Mol, met het degelijke persbureau ANP? Dat is de grote vraag sinds de overname van het Algemeen Nederlands Persbureau door Talpa Network, woensdag.

Het officiële verhaal is dat Talpa 'wil uitgroeien tot een groot en modern cross-mediabedrijf op de Nederlandse markt'. De Mol droomde eerder hardop van een 'Media City' waar hij sites, radio- en televisieprogramma's en kranten maakt. Op die platforms kan hij zijn presentatoren, verslaggevers en merken presenteren aan een breed publiek, gegevens van klanten verzamelen en adverteerders binnenhalen. 

Tegen de NOS zei De Mol woensdag dat 'nieuwsvoorziening een blinde vlek' was van Talpa. 'Die hebben we nu opgevuld.' Vorig jaar slaagde Talpa er niet in TMG over te nemen, het moederbedrijf van De Telegraaf. Nu krijgt het bedrijf alsnog de beoogde 'afdeling nieuws'. 'Op het terrein van nieuwsvoorziening ken ik geen sterker merk dan het ANP, als je denkt aan snelheid en feitelijke juistheid', liet de mediaondernemer weten. 'Uitgerekend in tijden waarin fake news aan de orde van de dag is, moeten we onafhankelijke berichtgeving koesteren.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bij Talpa doen ze niet aan altruïsme. Bij alles wat ze doen gaat het uiteindelijk om geld, macht en invloed. Nu ook

Fons van Westerloo, oud-topman van RTL en SBS

Fons van Westerloo, oud-topman van RTL en SBS, grinnikt bij het beeld van De Mol als hoeder van de onafhankelijke journalistiek: 'Bij Talpa doen ze niet aan altruïsme. Bij alles wat ze doen gaat het uiteindelijk om geld, macht en invloed. Nu ook.' 

De journalistenvakbond NVJ maakt zich zorgen, zegt secretaris Thomas Bruning. 'Het nationaal persbureau is belangrijk voor ons journalistieke landschap, zeker voor kleinere mediabedrijven. Talpa is minder neutraal dan de vorige eigenaar. Dit is een potentieel risico voor de onafhankelijkheid van de nieuwsvoorziening. Die mag niet in gevaar komen, we willen snel in gesprek hierover.'

Formeel krijgt Talpa weinig te vertellen over het ANP, al ligt voor de hand dat de nieuwe eigenaar een plek krijgt in de raad van commissarissen van het persbureau. Het ANP blijft zijn eigen beleid bepalen, beklemtoont hoofdredacteur Marcel van Lingen. 'Tijdens de onderhandelingen zei Talpa direct dat we journalistiek onafhankelijk blijven en ze ons redactiestatuut onderschrijven. Als er slecht nieuws is over De Mol, zullen we daar gewoon over berichten.'  

Het overgrote deel van de Nederlandse media is ANP-klant, inclusief de regionale en vrijwel alle nationale dagbladen, de NOS, RTL, SBS en radiozenders van Talpa. Het ANP blijft hen net zo bedienen als nu, volgens de hoofdredactie. Er komt geen nieuwe, op consumenten gerichte anp-nieuwssite. 

Afhankelijk

Van Westerloo denkt dat het persbureau zijn prijzen zal verhogen als contracten aflopen. 'Veel media zijn afhankelijk van het ANP, vooral voor foto's en de nieuwsagenda. De tarieven zijn de laatste jaren gedaald, omdat het ANP in een lastige positie zat. Met Talpa als krachtige aandeelhouder kunnen ze meer geld vragen.'

NOS en NRC probeerden het ooit vergeefs zonder het ANP, Telegraaf Media Groep en De Persgroep, de uitgever van onder meer de Volkskrant, durfden die stap niet aan. Stoppen blijft riskant, maar de situatie is fundamenteel anders. Tot dusver zagen mediabedrijven hun ANP-contract ook als investering in de nationale nieuwsvoorziening, voortaan financieren ze via het ANP ook indirect hun concurrent Talpa.

We hebben het sterke vermoeden dat Talpa het ANP niet koopt om louter de pluriformiteit van de Nederlandse pers in stand te houden

Erik van Gruijthuijsen, directeur journalistiek van De Persgroep

Erik van Gruijthuijsen, directeur journalistiek van De Persgroep, wil niet speculeren over contractverlenging. Hij beperkt zich tot deze verklaring: 'We hebben het sterke vermoeden dat Talpa het ANP niet koopt om louter de pluriformiteit van de Nederlandse pers in stand te houden, maar dat ze veel grotere plannen hebben.'

Insiders vermoeden dat Talpa op termijn met een eigen nieuwskanaal komt,  online of op tv, met SBS. Zelf zegt De Mol daarover tegen de NOS: 'Wij zijn met het Talpaconcern van plan om onze kijkers en luisteraars 'twentyfour-seven' te bereiken en daar hoort ook nieuws bij.'

Van Westerloo houdt er rekening mee dat De Mols bedrijf de overname zal gebruiken om nu.nl in handen te krijgen. Het ANP-contract van die site loopt eind 2019 af, Talpa zou al langer op nu.nl azen. 'De Mol kan de druk opvoeren en proberen ze uit te roken', stelt Van Westerloo. 

Volgens hoofdredacteur Gert-Jaap Hoekman van nu.nl is zijn site minder afhankelijk van het persbureau dan in de begintijd, rond de eeuwwisseling. 'Meer dan de helft van onze stukken is puur van onszelf, een kwart is puur ANP. Als de prijs omhoog gaat, zullen we moeten kijken of we eruit komen.'