Farid Azarkan: 'Dit is niet hoe ik Nederland kende, mijn afkomst speelde nooit een rol'

Land van Afkomst

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt V in een reeks interviews. Tweede Kamerlid Farid Azarkan (46): 'Zeven of acht zetels voor Denk, dat moet wel lukken.'

Inmiddels is hij hertrouwd, maar in 1999 trouwde Farid Azarkan met Christianne Cornelissen uit het Limburgse Spaubeek. 'Haar ouders waren katholiek. We hebben samen drie kinderen gekregen. Wat mijn familie daarvan vond? Het was niet zo'n probleem. Op school, op mijn werk - ik kwam geen vrouwen tegen met een Marokkaanse achtergrond. Ik keek ook niet naar welke ­afkomst ze hadden.

'Ik was 8 toen we in Marokko in een vliegtuig stapten. Het enige dat ik wist: we gaan naar het buitenland. Mijn vader had een klein huisje in Schoonhoven en mijn moeder kwam erbij met zeven kinderen. Het was een gereformeerd dorp. Aardige mensen, ze gaven ons cadeautjes. Wij waren spannend en exotisch. Niet beter of slechter, alleen een beetje anders.'

Was je de eerste in de familie die ging studeren?

'Sowieso. Mijn elf maanden oudere broer ging naar de LTS, mijn oudere zus zat op de huishoudschool. Ik kreeg gymnasium als advies. Toen werd van mij iets verwacht. In ­Marokko had ik die broer al ingehaald op school, dat was niet leuk voor hem. Mijn ouders begrepen niets van het Nederlandse systeem, ze hadden zelf alleen op de lagere school gezeten, maar ze wisten: hij gaat dat doen.

'In 2001, had ik twee studies afgerond. Ik was regiomanager bij een ­uitzendbureau toen ik die vliegtuigen de Twin Towers in zag vliegen. In Nederland was het twee jaar eerder begonnen met Pim Fortuyn, een charismatische man met een hondje die steeds vertelde dat hij seks had met Marokkaanse jongens van 18 jaar.

'Ineens was er een obsessie met de islam. Ik dacht: wat gebeurt hier? ­Nederlandse Marokkanen voerden een paar verkeerde lijstjes aan en wij waren de klos. Alles werd gerelateerd aan die afkomst. Het was het begin van de identiteitspolitiek. Dat was niet hoe ik Nederland kende, mijn afkomst had nooit een rol gespeeld. Op de televisie moest worden gesproken namens Marokkanen. Dat gebeurde niet altijd door mensen die goed ­Nederlands spraken. Of ik zag Adri Duivesteijn van de PvdA die op tv kwam om Marokkanen te verdedigen. Ik dacht: dat kunnen we zelf ook, en ik sloot me aan bij het toenmalige Samenwerkingsverband Marokkanen. Het eerste wat ik deed was de naam veranderen naar Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders. Marokkanen wonen in ­Marokko, niet in Nederland.'

Je was maatschappelijk succesvol. Waarom ben je vorig jaar politicus geworden?

Nederlands
‘Als ik in het buitenland Nederlands hoor, ga ik meteen naar die mensen toe.’
Marokkaans
‘Muziek.’
Eten
'De marmita van mijn moeder.’
Partner
‘Ze is ­Nederlands-Marokkaans. Ik heb haar ontmoet op het ­Djemaa el Fna-festival in ­Rotterdam.’
WK voetbal
‘Bij gebrek aan ­Nederland ben ik voor ­Marokko.’

'Ik ben een paar keer gevraagd door traditionele partijen. Dat had ik al ­eerder zien gebeuren bij SMN. Fouad ­Sidali, een eerdere voorzitter, werd na twee leuke interviews ingepikt door de PvdA. Aboutaleb komt ook uit die hoek. Het is net als bij voetbal: grote clubs halen bij kleinere clubs de beste spelers weg. Ik vond dat de traditionele partijen teveel meegingen in het discours van Wilders. In mijn jeugd waren we een gidsland, nu krijgen we op onze flikker uit het buitenland vanwege discriminatie op de arbeids- en woningmarkt. Ik zag dat de SMN niet meedeed bij het maken van echte beslissingen. Het was praten, praten en dan een kleine handreiking.

'De directe aanleiding voor mij was het uitblijven van beveiliging bij moskeeën na driehonderd incidenten. Ik dacht: ik kan me aansluiten bij een grote partij of ik kan het op eigen kracht doen bij Denk. Toen Kuzu en Özturk uit de PvdA stapten, zag ik iets bijzonders gebeuren. Voorheen ­waren ze kennelijk prima mensen, Özturk was al vijftien jaar lid van de partij. Maar zodra ze het niet eens waren met Asscher en Samsom, deugde er niets meer aan ze. Hoe kan dat?'

Denk uitte openlijk kritiek op het stemgedrag van Kamerleden met Turkse en Marokkaanse achtergrond: wat is het ­verschil tussen deze naming-and-shaming en de ­etnische profilering waar jullie juist zo tegen zijn?

'Die Kamerleden kwamen mooie ­verhalen ophangen in moskeeën over halal slachten en beveiliging. Ja, dat is cliëntelisme. Net zoals het CDA opkomt voor boeren. En Rutte en zijn vriendjes bij de VVD komen allemaal bij Shell en Unilever vandaan. Die grote bedrijven hebben ze net met de dividendbelasting anderhalf miljard euro cadeau gedaan. Ze doen het ­allemaal, alleen wordt er bij ons iets etnisch van gemaakt.

'Bij die Kamerleden werd duidelijk dat ze zich niet hielden aan de beloftes die ze in de moskee hadden gedaan. Het enige dat Denk deed was laten zien: jij hebt tegen gestemd. Kennelijk was dat pijnlijk, anders was er geen ophef over geweest. Als het door onderzoeksjournalisten was onthuld, zou iedereen zeggen: goed werk. Na de laatste Tweede Kamer­verkiezing hebben we dit trouwens niet meer gedaan.'

Waarom niet?

Farid Azarkan (Marokko 1971) is sinds kort, als tijdelijke vervanger van Tunahan Kuzu, fractievoorzitter van Denk, tot ­september. ‘De buitenwereld is daar meer mee bezig dan ik. Journalisten en politici maken het groter dan het is. Ik niet. Wij zijn met z’n drieën, we ­deden al veel ­samen.’

'We hebben ons de kritiek aangetrokken. Het was confronterend en het lag gevoelig.'

Heb jij iets met Turkije?

'Nederlandse Turken zijn prima ­burgers, maar: nee. Ik ben er één keer geweest, met Corendon naar Antalya met mijn kinderen.'

Wat doe jij als je collega's Kuzu en Öztürk over Turkije praten?

'Dat doen ze nauwelijks. Wij agenderen nooit Turkse onderwerpen. Öztürk is een trotse Limburger, die denkt dat Roermond de hoofdstad van Nederland is. Ik zeg vaak tegen hem: hou eens op over Limburg.'

Wat is het verschil tussen Nederlandse Turken en Marokkanen?

'Turken spreken één taal. Wij niet. Zij zijn beter georganiseerd. Wij gingen niet prettig weg uit Marokko, we zijn opgevoed met angst voor de overheid. En we zijn te eigenwijs om ons te richten op Marokko.'

Hoeveel zetels kan Denk halen?

'Zeven of acht. 420 duizend stemmen, dat moet wel lukken.'

Kan Denk zonder de PVV?

'Het draait nu meer om Baudet, geloof ik. Een intellectuele racist. Het gaat niet om die extreme partijen, het gaat juist om de middenpartijen. Zij hebben steken laten vallen, ze zijn te veel op zoek gegaan naar de boze witte burger.'