Een Bionext-woordvoerder: 'Bij de RCC begrijpen ze duidelijk niet wat verborgen kosten zijn. Maar wij denken dat de consument slim genoeg is om te snappen dat wij bedoelden dat die in de intensieve landbouw hoger liggen.'
Een Bionext-woordvoerder: 'Bij de RCC begrijpen ze duidelijk niet wat verborgen kosten zijn. Maar wij denken dat de consument slim genoeg is om te snappen dat wij bedoelden dat die in de intensieve landbouw hoger liggen.' © Harry Cock/de Volkskrant

Bionext krijgt tik op de vingers: ook biologisch eten heeft 'verborgen kosten', zegt Reclame Code Commissie

Mag je beweren dat een biologisch dieet neerkomt op 'eten zonder verborgen kosten'? De brancheorganisatie van de biologische keten, Bionext, zette die boodschap in een animatie op YouTube en kreeg boze boer Michiel van Andel achter zich aan. De niet-biologische agrariër uit Emmeloord stapte naar de Reclame Code Commissie (RCC), omdat hij meent dat Bionext op basis van een leugen biologische producten aanprijst ten koste van zijn gangbare waar.

Van Andel kreeg dinsdag gelijk. De RCC oordeelt dat de bewering 'eten zonder verborgen kosten' onvoldoende onderbouwd is en te absoluut is geformuleerd. De reclame-uitingen van Bionext zijn in strijd met de Milieu Reclame Code, omdat Bionext de claim op basis van het aangedragen onderzoek van de Wereldvoedselorganisatie niet hard kan maken.

Met verborgen kosten bedoelt Bionext de milieu-, sociale- en medische kosten die niet in de prijs van het voedsel zijn doorberekend, maar afgewenteld worden op de belastingbetaler. Zoals kosten voor het reinigen van het oppervlaktewater, omdat gangbare boeren pesticiden gebruiken; of die voor maatregelen die de CO2-uitstoot bij de productie van kunstmest moeten compenseren; of de ontwikkelingskosten van nieuwe antibiotica, noodzakelijk vanwege resistentie in de intensieve veeteelt.

Wij denken dat de consument slim genoeg is om te snappen dat wij bedoelden dat die in de intensieve landbouw hoger liggen

Een Bionext-woordvoerder

Bionext zegt niet te ontkennen dat ook de biologische landbouw milieukosten met zich meebrengt, maar dat de organisatie met de YouTubevideo vooral wil benadrukken dat die kosten bij biologische producten lager zijn. Het respectvol omgaan met bodem en lucht ligt immers verankerd in de regels voor de biologische landbouw, die het gebruik van antibiotica, pesticiden en kunstmest verbieden.

Een Bionext-woordvoerder: 'Bij de RCC begrijpen ze duidelijk niet wat verborgen kosten zijn. Maar wij denken dat de consument slim genoeg is om te snappen dat wij bedoelden dat die in de intensieve landbouw hoger liggen.'

Toch mag je er als reclamemaker niet van uitgaan dat de consument de boodschap op die manier interpreteert, zegt reclamestrateeg Bastiaan Weers van bureau N=5. 'Bionext komt met een heel sterke claim', zegt hij. 'Die moet je dan wel kunnen staven met feiten. Zeker in een tijd waarin mensen zo onzeker zijn over hun voedsel.' Het grappige is volgens hem dat Bionext zelf erkent dat in het aangehaalde onderzoek 'talloze aannamen' zijn gedaan.

Bionext gaat niet in beroep tegen de beslissing dat de brancheorganisatie niet meer op 'een dergelijke wijze reclame mag maken'. 'Dan herhaalt dezelfde discussie zich', zegt de woordvoerder van Bionext. 'En ik verwacht niet dat de RCC het dan wel begrijpt.'