John Bercow, voorzitter van het Britse lagerhuis.
John Bercow, voorzitter van het Britse lagerhuis. © AP

Britse kamervoorzitter onder druk wegens vermeend pestgedrag

'Pesterijen zijn totaal onacceptabel in deze parlementsgebouwen.' Dat zei John Bercow, voorzitter van het Britse Lagerhuis, enkele maanden geleden tijdens een debat over pestgedrag in de moeder van alle parlementen. Nu wordt Bercow zelf door drie voormalige stafmedewerkers beschuldigd van het uitfoeteren en kleineren van ondergeschikten. Daarmee is een van de machtigste mannen van het land onder vuur komen te liggen.

'Order! Order!' is de uitroep waar 'Mister Speaker' bekend om staat. Die woorden zijn de strenge, wanhopige en meestal vergeefse poging de opgewonden volksvertegenwoordigers enigszins tot bedaren te brengen. Maar naast het leiden van debatten is de Lagerhuisvoorzitter ook de baas en het gezicht van het Paleis van Westminster. Hij verdient iets meer dan de premier en wordt tijdens verkiezingen vrijwel automatisch herkozen.

Eerder is al een algemeen onderzoek ingesteld naar pesterijen in het Paleis van Westminster, dat onder Bercows leiding staat. Nu klinkt ook de roep om een onderzoek naar hem persoonlijk. De ­Lagerhuisvoorzitter ontkent alle de aantijgingen.

De 55-jarige Bercow trad in 2009 aan als opvolger van Michael Martin, die was weggestuurd voor zijn rol in een declaratieschandaal. Het was indertijd voor het eerst in 800 jaar dat iemand deze eerbiedwaardige post voortijdig moest opgeven.

Veel te links en modieus

Eerder is al een algemeen onderzoek ingesteld naar pesterijen in het Paleis van Westminster

Zoals de traditie wil, werd ook Bercow door twee parlementariërs naar zijn stoel gebracht. In vroeger tijden tilden die hun voorzitter, maar tegenwoordig slepen ze hem. In het geval van de Conservatief Bercow doen leden van zijn eigen partij nu ook al jaren pogingen om hem juist uit die zetel te slepen. In hun ogen is Bercow, ooit een uiterst rechtse politicus, veel te links en modieus.

Hij deed afstand van het traditionele kostuum, zet zich in voor progressieve zaken en is, in strijd met de neutraliteit van zijn functie, mordicus tegen Brexit. Ook zou hij te veel belastinggeld hebben uitgegeven uit voor de renovatie van zijn ambtswoning.

Dat alles bracht hem niet in problemen, maar de houding tegenover zijn personeel wel. In maart maakte actualiteitenprogramma Newsnight bekend dat zijn privé­secretaris Kate Emms in 2011, na een jaar onder Bercow te hebben gewerkt, overspannen afscheid had genomen. Bij haar werd post-traumatische stress vastgesteld, wat te maken zou hebben met Bercows gedrag.

Het nieuws van Emms bracht haar voorganger Angus Sinclair ertoe om ook naar buiten te treden over Bercow. Hij schond daarmee de voorwaarden van zijn geheimhoudingsverklaring, getekend bij vertrek, toen hij ook een ton aan zwijggeld had gekregen. De oud-marinier vond het bij nader inzien ongepast om belastinggeld uit te geven om wanpraktijken van een machtig persoon onder het tapijt te vegen.

Woedeaanvallen

Tegenover Newsnight sprak hij over de scheldpartijen en woede-uitbarstingen van Bercow, alsmede diens gewoonte om ondergeschikten ten overstaan van collega's te kleineren. Tevens smeet hij een keer een mobiele telefoon kapot op Sinclairs tafel.

Het werd nog precairder voor Bercow. Donderdag zei voormalig Black Rod David Leakey, de functionaris in wiens gezicht de deuren van het Lagerhuis altijd worden dichtgegooid op de dag van de troonrede, tegenover weblog PoliticsHome dat veel van zijn oud-collega's als de dood zijn voor de Lagerhuisvoorzitter.

Ook Leakey is herhaaldelijk het doelwit geweest van Bercows woedeaanvallen. Een keer is hij voor antisemiet uitgemaakt, iets waar Bercow zich, eenmaal gekalmeerd, voor excuseerde. 'De aantijgingen dreigen het parlement in diskrediet te brengen', aldus de gepensioneerde Leakey.

Premier Theresa May heeft laten weten de beschuldigingen 'zorgwekkend' te vinden. Leader of the House Andrea Leadsom, de persoon die de dagelijkse regeringszaken in het parlement coördineert, heeft laten doorschemeren dat er een onafhankelijk onderzoek naar Bercow moet komen.

Bercow is door de jaren heen ook zelf het mikpunt geweest van treiterijen. In 2010 noemde staatssecretaris van Volksgezondheid ­Simon Burns hem 'een domme, schijnheilige dwerg'. Bercow is 1,68 meter. Enkele jaren later solliciteerde Burns tevergeefs naar het ambt van vice-voorzitter.