Medaille van de Nobelprijs.
Medaille van de Nobelprijs. ©

Nobelprijs voor Literatuur dit jaar mogelijk niet uitgereikt

Vijf leden Zweedse Academie traden af na schandaal

De Zweedse Academie overweegt de verkiezing van de Nobelprijs voor Literatuur voor dit jaar af te gelasten. Het nobele Zweedse instituut zou op dit moment niet geloofwaardig genoeg zijn om de prijs uit te reiken.

Bestuurlijk lamgeslagen

Dat meldt een vertrouwelijke bron binnen de Zweedse Academie aan cultuurprogramma Kulturnytt op de Zweedse publieke radiozender P1. Door een schandaal rond de echt­genoot van een van de leden van de Zweedse Academie zijn sinds begin deze maand vijf van de achttien leden teruggetreden. De Zweedse Academie is sindsdien bestuurlijk lamgeslagen, omdat de leden formeel helemaal niet mogen aftreden: ze zijn voor het leven gekozen. De Zweedse koning moet er nu aan te pas komen om de statuten voor het eerst sinds de oprichting in 1786 te veranderen.

Het ruziënde literaire bolwerk moet het dus nog wel op de een of andere manier zien eens te worden over wie dit jaar de hoogste onderscheiding in de literatuur krijgt. Vóór eind mei moet er een shortlist zijn van vijf genomineerden. Tussen het gekibbel door moeten de Academieleden het werk van de selecteerde auteurs lezen en beoordelen. In oktober zouden ze de winnaar moeten bekendmaken.

Leden mogen formeel helemaal niet aftreden: ze zijn voor het leven gekozen

Ongewenste intimiteiten

Eind vorig jaar bracht het Zweedse dagblad Dagens Nyheter aan het licht dat achttien vrouwen Jean-Claude ­Arnault aansprakelijk houden voor ongewenste intimiteiten en aanrandingen. Deze publicatie groeide meteen uit tot een affaire bij de Zweedse Academie, omdat de Frans-Zweedse theaterregisseur niet alleen een grote naam is in het Zweedse culturele leven, maar ook de man van auteur ­Katarina Frostenson, sinds 1996 lid van de Zweedse Academie.

Uit een intern onderzoek bleek later dat diezelfde Arnault in de vorige decennia zeven keer de namen naar de pers heeft gelekt van de winnaars van de Nobelprijs voor Literatuur, waaronder die van Bob Dylan in 2016. Namen die hij alleen kon hebben van zijn vrouw Frostenson. Toch overleefde ze op het nippertje begin deze maand een 'motie van wantrouwen'. Drie leden stapten vervolgens op uit protest over dat besluit, waarna Frostenson alsnog de eer aan zichzelf hield. Ook de voorzitter van de Academie trad vervolgens terug.

De laatste keer dat de uitreiking van de Nobelprijs voor Literatuur niet doorging was in 1943, tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het Nobelcomité zou bij daadwerkelijk afgelasting mogelijk de winnaar voor dit jaar alsnog bij de uitreiking volgend jaar kunnen bekendmaken, aldus het Zweedse radioprogramma.