Wederopbouw van huizen op Sint Maarten.
Wederopbouw van huizen op Sint Maarten. © ANP

Posttraumatische stress bij eenderde van de bevolking van Sint Maarten?

Nachtmerries, slaapproblemen en angstaanvallen na orkaan

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: dertig procent van de bevolking van Sint Maarten kampt met posttraumatische stressklachten na orkaan Irma.

Van wie komt de claim?

'Dertig procent van bevolking Sint Maarten kampt met posttraumatische stressklachten na orkaan Irma', kopte actualiteitenprogramma Zembla onlangs op haar website. Het bericht kwam van psycholoog Caroline van Oost en haar collega's van de vereniging van Psychologen op Sint Maarten (APAP). In een uitzending van Zembla over dit onderwerp is Van Oost genuanceerder. Ze zegt dat rond de dertig procent van de mensen lijdt aan symptomen van PTSS of andere psychologische klachten. Het gaat om klachten die langere tijd aanhouden, een vereiste om te kunnen spreken van PTSS.

Klopt het?

Het vaststellen van de angststoornis PTSS vergt uitvoerige interviews door klinisch psychologen

Het vaststellen van de angststoornis PTSS vergt uitvoerige interviews door klinisch psychologen. 'We hebben geen interviews afgenomen en we hebben dus ook niemand gediagnosticeerd', zegt Van Oost. 'De afgelopen weken hebben we 600 mensen een vragenlijst laten invullen om zo een eerste indicatie te krijgen van het percentage van de bevolking dat mogelijk kampt met PTSS of daar wellicht aan gaat lijden als er niet meer psychische hulp komt.'

De psychologen hebben deelnemers benaderd via bedrijven en organisaties. Zo hebben politieagenten en medewerkers van een bank en een pensioenfonds de vragenlijst ingevuld. De onderzoekers willen ook nog mensen zonder baan benaderen. 'We verwachten bij hen nog meer PTSS-symptomen.'

Nachtmerries, slaapproblemen, angstaanvallen en flashbacks die zo realistisch zijn dat je het gevoel hebt de ramp opnieuw te beleven. Het zijn karakteristieken van PTSS. 'Het is aannemelijk dat veel inwoners van Sint Maarten deze symptomen hebben door Irma', zegt klinisch psycholoog Marit Sijbrandij van de Vrije Universiteit Amsterdam.

APAP gebruikt een vragenlijst die gangbaar is in PTSS-onderzoek, de Impact of Event Scale Revised (IES-R); een lijst met 22 vragen over posttraumatische stresssymptomen. Volgens Sijbrandij is er veel discussie in het vakgebied over het gebruik van dit soort enquêtes. Je kunt er niet mee vaststellen of symptomen zijn ontstaan door de traumatische ervaring. Iedereen kampt weleens met stress. Ze verwijst naar een onderzoek uit 2007 naar PTSS onder Nederlandse soldaten die waren uitgezonden naar Irak. Bij 3,5 procent van hen werd de stoornis met interviews vastgesteld. Als de onderzoekers de diagnose enkel baseerden op vragenlijsten, was het percentage meer dan twee keer zo groot.

In dit geval hebben de psychologen op Sint Maarten behalve de IES-R-score van elke deelnemer ook een score voor psychisch, sociaal en beroepsmatig functioneren verkregen; de GAF-score (Global Assessment of Functioning). 'Dat verkleint hun overschatting mogelijk iets.'

Eindoordeel:

Dat dertig procent van bevolking van Sint Maarten zou kampen met posttraumatische stressklachten is mogelijk, maar lijkt aan de hoge kant. De onderzoekers hebben een eerste verkenning gedaan om een indicatie van de maximaal mogelijke omvang van het probleem te krijgen.