De restanten van Jeff Koons Gazing Ball. De blauwe bal sneuvelde toen een bezoeker hem wilde aanraken.
De restanten van Jeff Koons Gazing Ball. De blauwe bal sneuvelde toen een bezoeker hem wilde aanraken. © Jantje Fleischhut

'Meesterwerk' Jeff Koons aan diggelen door ongeval met bezoeker in Nieuwe Kerk

Bezoeker laat kunstwerk in de Nieuwe Kerk uiteenspatten

Het was niet zomaar een grote glazen bal. 'De bal bevestigt jou als kijker', zei de vermaarde Amerikaanse kunstenaar Jeff Koons onlangs in de Volkskrant over zijn 'meesterwerk' Gazing Ball dat in Amsterdam tentoongesteld zou worden. 'Je wordt onderdeel van het schilderij, en het schilderij wordt onderdeel van jou.' Nu ligt de bal in scherven.

Een bezoeker wilde het kunstwerk - een schilderij met daarin een soort grote blauwe kerstbal, dat miljoenen dollars waard is - alleen even aanraken. Toen spatte de bal uit elkaar. Dat gebeurde zondag op de laatste dag dat het werk tentoongesteld werd in de Nieuwe Kerk.

Er was geen sprake van opzet, zegt voorlichter Martijn van Schieveen. 'We zijn nog aan het onderzoeken wat er precies gebeurd is. Het lijkt erop dat het een hele spijtige samenloop van omstandigheden is.' De bezoeker in kwestie is volgens hem 'heel erg geschrokken'. 'Hij wilde het kunstwerk aanraken, dat willen heel veel mensen. Toen sprong de bal.'

Streep op de grond

Het kunstwerk was te zien in de al jaren lopende serie Meesterwerk in De Nieuwe Kerk, waarbij telkens één kunstwerk wordt tentoongesteld. Eerder viel de eer te beurt aan onder anderen Andy Warhol, Francis Bacon en Marc Chagall.

Hoe het kan dat het kwetsbare miljoenenwerk zomaar aangeraakt kon worden door een bezoeker, daarover kan de voorlichter nog niets zeggen. 'Er stond wel een streep op de grond die markeert dat toeschouwers niet te dichtbij mogen komen. De beveiliging let ook op dat dat niet gebeurt.' Ook over de precieze waarde van het kunstwerk kan hij, 'vanuit verzekeringsoogpunt' niets zeggen.

Glanzend en glitterend werk

Jeff Koons heeft nog niet gereageerd op het sneuvelen van zijn 'staarbal'. De kunstenaar en voormalig beurshandelaar staat bekend om zijn goedverkopende, glanzende en glitterende werk, dat ook wel als kitsch getypeerd wordt. Zo maakte hij halverwege de jaren negentig een reeks stalen kunstwerken van felgekleurde opblaashonden. Een van die honden (de oranje variant) werd in 2013 voor 58 miljoen dollar verkocht.

Het kunstwerk dat in de Nieuwe Kerk hing maak deel uit van een serie waarbij Koons oude meesterwerken laat kopiëren en daar een glazen bol tegenaan installeert. 


'Ik wil met de kijker delen dat het mij om een uitbreiding van het bewustzijn gaat'

Van 17 februari tot en met 8 april was in Nederland een nieuw werk van Jeff Koons te zien. De Volkskrant zocht hem op in zijn New Yorkse atelier, waar de schatrijke kunstenaar de totstandkoming van het schilderij toelichtte. Cruciaal daarin: de gazons in zijn thuisstaat. (+)

Jeff Koons' Gazing Ball is een precieze maar fantasieloze toe-eigening
Alsof Perugino's hemelse heiligen Koons' blauwe ballen nodig hebben om onze interesse te wekken. Recensent Stefan Kuiper bezocht het kunstwerk in de Nieuwe Kerk.

Jeff Koons: 'Mijn werk is voor de massa'
Noem de handtassen die kunstenaar Jeff Koons (62) voor Louis Vuitton ontwierp gerust de nieuwe kleren van de keizer. 'Ik heb niets tegen mensen die neerkijken op mijn werk.' Lees hier het interview met de Amerikaanse kunstenaar. (+)